علم بهتر است یا ثروت؟

افزایش هزینه‌های تحصیل باعث شده بسیاری از دانشجویان و خانواده‌ها بیش از گذشته به این فکر کنند که برای ادامه تحصیل و کسب مدرک دانشگاهی، چه میزان باید هزینه پرداخت کرد. در چنین شرایطی، جمله معروف «علم بهتر است یا ثروت؟» معنای تازه‌ای پیدا می‌کند؛ چراکه ظاهراً برای رسیدن به علم هم، در قدم اول به مقدار قابل‌توجهی ثروت نیاز است!

شهریه دانشگاه‌ها، هزینه رفت‌وآمد، کتاب و سایر مخارج دوران دانشجویی، مجموع هزینه تحصیل را به رقمی تبدیل می‌کند که برای برخی خانواده‌ها چندان ساده نیست. به همین دلیل، انتخاب رشته و دانشگاه دیگر تنها بر اساس علاقه و استعداد انجام نمی‌شود و توان مالی خانواده نیز به یکی از عوامل مهم تصمیم‌گیری تبدیل شده است.

از سوی دیگر، تحصیلات دانشگاهی همچنان برای بسیاری از جوانان مسیری برای دستیابی به فرصت‌های شغلی بهتر و افزایش دانش و مهارت محسوب می‌شود. اما وقتی هزینه این مسیر افزایش پیدا می‌کند، این پرسش جدی‌تر مطرح می‌شود که آیا داشتن سرمایه اولیه، خود به یک پیش‌شرط برای دستیابی به آموزش باکیفیت تبدیل شده است؟

شاید اگر قرار بود امروز دانش‌آموزی درباره موضوع «علم بهتر است یا ثروت» انشا بنویسد، به‌جای استدلال‌های قدیمی می‌توانست به فهرست شهریه‌ها نگاهی بیندازد و با لبخند نتیجه بگیرد:

«علم خوب است، اما ظاهراً برای رسیدن به آن، ثروت هم خیلی لازم است!»

البته واقعیت این است که علم و ثروت الزاماً دو رقیب نیستند؛ اما وقتی هزینه تحصیل به دغدغه اصلی خانواده‌ها تبدیل شود، طبیعی است که بحث عدالت آموزشی، توان اقتصادی دانشجویان و دسترسی برابر به آموزش نیز بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.

در نهایت، شاید پاسخ امروزی به سؤال قدیمی این باشد: علم ارزشمند است، اما کاش برای به‌دست آوردنش، ثروت شرط اول نباشد.